Dit is een compacte handleiding over de werking en het gebruik van DiSEqC schakelingen. Ik hoop hiermee mijn steentje te kunnen bijdragen in het begrijpen, van deze soms wel erg uitgebreide en complexe materie in de satelliet wereld.

Mebo870

Deel 1

We starten met een noodzakelijk stukje uitleg over de LNB-F

Een van de belangrijkste schakels in een satelliet installatie is de lnb (Low Noise Block)
De lnb is de ontvanger en tevens Frequentie omvormer in uw satelliet installatie, daar de oorspronkelijke en zeer hoge frequentie zich niet via een coax kabel laat geleiden.
Hierdoor zou zo'n hoge dempingweerstand ontstaan, dat er nooit ontvangst mogelijk is, daarom is omvorming naar een lagere frequentie noodzakelijk. Een lnb zet dan ook de inkomende 10 tot 13 Ghz signalen om naar de veel lagere 0,9 tot 2.1 Ghz (LOF), deze frequenties zijn wel geleidbaar via een coaxkabel, al blijven ze hoog en is kwalitative satelliet coax kabel geen onnodige luxe.

De meest voorkomende lnb, de universele lnb.

Wat is nu precies een universele lnb?  

De satelliet band bestaat uit 4 stukken (kwadranten) en is ingedeeld als volgt:

Lage frequentie van 10,7 Ghz tot 11,7 Ghz
° lage frequenties horizontaal
° lage frequenties verticaal

Hoge frequentie van 11,7 Ghz tot 12,75 Ghz
° hoge frequentie horizontaal
° hoge frequentie verticaal

In de begin jaren van de satelliet, had men voor elk kwadrant van de band een apart type lnb nodig.
D.w.z. om alle zenders van 1 satelliet te ontvangen waren er toen 4 lnb’s nodig, voor elk kwadrant één lnb.
Sinds de introductie van de universele lnb hoeft dat niet meer, hierin zitten nog steeds die 4 lnb’s maar ze zijn verwerkt in één behuizing.
Er is echter een “maar” aan verbonden, er kan slechts één deel van de band worden aangesproken door de universele lnb.

Er zijn 3 manieren om de universele lnb een kwadrant te laten selecteren, deze sturing wordt via de coaxkabel aangeleverd vanuit de decoder naar de lnb.

13 Volt, horizontale polarisatie lnb
18 Volt, verticale polarisatie lnb
Continue toon signaal 22kHz, wordt gebruikt om te schakelen tussen lage band en hoge band.
22 khz aanwezig = hoge band
22 khz afwezig = lage band

De 13/18 Volt en 22khz, zijn onontbeerlijk voor een goede werking van de universele lnb.
Daarom is het van zeer groot belang dat deze 3 vormen van aansturing altijd de lnb bereiken en niet verstoord of tegen gehouden worden door een switch of de commando's voor het aansturen van de switch.

Deel 2

Switchen tussen lnb’s

Kan op 3 manieren:

1. Manueel: Door middel van 12 Volt en een relais, wordt nog zelden gebruikt.

2. Tone Burst signaal: Een 22Khz tone-burst (pulserend signaal) word gebruikt bij de mini switch 2/1 voor 2 lnb’s, bruikbaar bij analoge en digitale ontvangers.
Deze niet gaan verwarren met het continue toon signaal van 22kHz voor het omschakelen tussen hoge en lage band.

3. DiSEqC: Digital Satellite Equipment Control

DiSEqC wordt uitgesproken als "Dai-sek" en is een digitaal communicatie protocol tussen de satellietontvanger en een of meerdere switch(en) of DiSEqC motor(s).

Eutelsat de beheerder van de Hotbird Satelliet heeft het DiSEqC systeem ontwikkelt, om satelliet gebruikers op het Europese vasteland de mogelijkheid te bieden om af te stemmen op zowel de Astra als de Hotbird satellieten.
Het gevolg is dat vrijwel elke DVB-Satelliet decoder in Europa is uitgerust met tenminste DiSEqC 1.0 of hoger.

Er bestaan 3 versies van DiSEqC, toch onderscheiden we er in zekere zin maar 2 categorien in.

DiSEqC 1.0 voor het wisselen tussen maximaal 4 lnb's.
DiSEqC 1.1 voor het wisselen tot maximaal 64 lnb's.
DiSEqC 1.2 is een uitbreiding op DiSEqC 1.0 en bevat als enige een motor sturing die werkt met Usals en werd door de fabrikant Stab ontwikkeld. Het is een reken en stuur programma dat door middel van coördinaten van de woonplaats er voor zorgt dat de schotel op de juiste satelliet positie terecht komt.
Net zoals bij de DiSEqC 1.0 kan deze DiSEqC 1.2 maximaal 4 lnb's of motors wisselen, dit kan voor enige verwarring zorgen, daar DiSEqC 1.1 met zijn lager nummer tot 64 lnb's aankan. DiSEqC 1.2 wordt dan ook enkel gebruikt wanneer er in de schakeling een motor aanwezig is, vaak in een combinatie met DiSEqC 1.1

Dan is er nog eentje die vermeld moet worden, DiSEqC 1.3 en vind men al eens terug op de flitsende verpakking van merken die USALS gebruiken meestal in super opvallende letters. Alleen is het zo dat DiSEqC 1.3 niet bestaat en enkel wordt aangewend als misleidende verkoop techniek. DiSEqC 1.3 wordt dan ook niet erkend door Stab die het patent heeft op Usals, ook Eutelsat die het DiSEqC systeem heeft ontwikkeld en de standaarden bewaakt erkent deze variant niet. DiSEqC 1.3 is gewoon hetzelfde als DiSEqC 1.2

Weetjes ene ... belangrijk !!

Naast DiSEqC 1.0, 1.1, 1.2 zijn er sinds enige tijd ook nog de DiSEqC 2.0, 2.1, 2.2 switchen, deze werken op dezelfde wijze als de DiSEqC 1.x versies, maar hebben een toegevoegde bidirectionele communicatie, of terugkoppeling naar de decoder.
Met een tone-burst op een bepaalde frequentie, maken de lnb's en de omschakelaars aan de decoder kenbaar dat ze er zijn en hoe ze geschakeld staan.

Een DiSEqC 1.0, 1.2 decoder kan nooit een DiSEqC 1.1 schakeling aansturen ( meer dan 4 lnb's)
Andersom is er geen probleem, een decoder met DiSEqC 1.1 kan alle schakelingen aan.

Deel 3

Naast de 3 verschillende DiSEqC normen, is er nog een opmerkelijk onderscheid tussen de switchen zelf.

Committed switchen [C]

Dit zijn de meest voorkomende lnb schakelaars en er staat opzettelijk schakelaars omdat het niet echt over DiSEqCs gaat, toch benoemen we ze als DiSEqC.
Het zijn analoge elektronische schakelaars, ze zijn goedkoop en worden gebruikt bij doorsnee installaties tot 4 satellieten.
Ze laten de 13/18 Volt en 22 KHz door en zijn bruikbaar op zowel digitale als analoge decoders.
De Committed switchen zijn echter beperkt, ze lenen zich niet tot enige vorm van uitbreiding.
De hardware is analoog en daarom zijn ze niet in staat om digitale informatie te ontvangen of door te geven aan een volgende switch.

Uncommitted switchen [UC]

Uncommitted switchen doen hetzelfde werk als een Committed switch, maar de aansturing gebeurt louter Digitaal en werken enkel onder het protocol van DiSEqC 1.1
Deze Uncommitted switchen zijn wel in staat om digitale signalen over te brengen naar een volgende Uncommitted DiSEqC switch, waarop deze weer zal reageren.
Het is namelijk zo, dat wanneer in een cascade schakeling 2 Uncommitted switchen na elkaar staan.
De 1ste Uncommitted switch het commando krijgt om te wisselen, deze stand blijft behouden.
Dan volgt er nog een signaal, maar is voor de 2de Uncommitted switch, die op zijn beurt  wisselt en de lnb aanstuurt.
Dit gebeurt dan aan de hand van de zogenaamde herhalingen er zijn 3 herhalingen mogelijk.
 
Men kan op deze wijze tot maximaal 4 Uncommitted switchen achter elkaar hangen.
Ze geven ook probleemloos de 13/18 volt + 22khz door, eens ze omgeschakeld zijn.  
Het voordeel is dat het aantal aan te sluiten lnb’s hiermee enorm toeneemt.
Van 4 lnb's bij een DiSEqC 1.0, 1.2 naar 64 lnb’s of 256 schakel toestanden.

Nog een kleine opmerking, in een cascade schakeling mag de eind switch, degene waar de lnb's op aangesloten zijn, van het type "Committed" zijn, doorgave van "digitale" signalen hoeft hier niet meer.

DiSEqC 1.1 start eerst in digitale vorm om op het einde van de schakeling over te gaan naar analoog voor de werking van de Committed switch.

Deel 4

DiSEqC switchen zijn verkrijgbaar in een aantal uitvoeringen  

2/1 : 2 voudig
4/1 : 4 voudig
8/1 : 8 voudig (samengesteld of geprogrameerd)
10/1 : 10 voudig ( programmeerbaar)
12/1 : 12 voudig ( programmeerbaar)
16/1 : 16 voudig ( programmeerbaar)
Sinds de introductie van programmeerbare en selecteerbare DiSEqCs werkt men volgens een MODE via een slecteerbare stand schakelaar, meestal op de voor kant.

We onderscheiden nu 4 soorten.   
De oudere types zijn vast opgebouwd, anderen zijn vast opgebouwd of geprogrammeerd maar instelbaar met een "stand" schakelaar, als laatste en sterk opkomend zijn de programmeerbare Diseqcs, daarnaast bestaan er nog de "GOTO nn" switchen van EMP die werken volgens het DiSEqC 1.2 systeem.

Werking van de switch

Een switch gebruikt men vanaf 2 lnb's, soms zit de switch al verwerkt in de lnb behuizing, zoals bij de monoblock (Duo lnb) het zijn 2 lnb's op een Committed switch.

Duo lnb Links de Duo lnb, ernaast eenzelfde schakeling maar met afzonderlijke lnb's aangesloten op een Committed switch. Zo'n schakeling kan ook met een Uncommitted switch, als de decoder DiSEqC 1.1 ondersteunt. Gezien deze duurder zijn, kiest de fabrikant altijd voor de goedkope Committed switch.

	4 lnb's 4 lnb's op een 4/1 Committed switch, zelfde principe maar nu 4 ingangen. Tot hiertoe is het allemaal vrij logisch en simpel, alles gaat nog volgens het DiSEqC 1.0 principe tot maximaal 4 lnb's per switch.

8 lnb's Wil men meer dan 4 lnb's gaan schakelen moet er gebruik gemaakt worden van Committed en UnCommitted switchen onder DiSEqC 1.1 in dit voorbeeld: 2 Committed switchen met 4 lnb's aangesloten op 1 Uncommitted switch, Deze 2/1 Uncommitted switch heeft 2 ingangen en schakelt tussen de kringen LNB 1 of LNB2.

Wat gebeurt er nu precies, er zijn 8 lnb's, daar een Committed switch maximaal 4 ingangen heeft, moet men hier 2 identieke schakelingen maken met 4 lnb's en hun 4/1 switch. De uitgangen van beide 4/1 switchen worden nu verbonden met een 2/1 Uncommitted switch, zodat men het zaakje in 2 delen kan opsplitsen, links (ingang LNB1) rechts (ingang LNB2).
De sturing gebeurt hier onder DiSEqC 1.1 onder "geavanceerd", waar zowel de Committed als de Uncommitted gegevens moeten ingevuld worden. (DiSEqC 1.1 ondersteunt beide systemen (Committed en Uncommitted) en combineert deze)

Ingave onder geavanceerd:

Committed switchen worden hier ingegeven onder "vastgelegd DiSEqC comando" als A/B/C/D of AA/AB/BA/BB of 1-2-3-4

Uncommitted switchen altijd ingeven onder het "Uncommitted DiSEqC comando" en is altijd per numer vb input 1 , input 2 ....input 32

Deze stap is er om te zorgen dat de Uncommitted switch ingang (LNB1) of (LNB2) aanspreekt, dit wordt hier ingegeven onder het Uncommitted DiSEqC commando, als input 1 en input 2

In het voorbeeld hierboven, bij de linkse 4/1 switch staan lnb's 1-2-3-4 allemaal onder input 1, bij de rechtse switch vinden we ook lnb1-2-3-4 terug maar deze staan onder input 2, zo worden alle 8 lnb's geschakeld.

Extra lnb op een bestaande duo lnb schakeling. Extra lnb bij plaatsen voor Astra 28.5 naast een Duo lnb. De duo lnb bevat al een 2/1 Committed switch, men plaatst een 2/1 Uncommitted switch voor de duo lnb. De nieuwe lnb (Astra 28.5 ) komt op ingang 1 van de Uncommitted switch te zitten, de duo lnb op ingang 2. Instellingen: diseqc 1.1 en geavanceerd lnb1: astra 28.5 uncommitted DiSEqC commando = input 1 lnb2: astra 19.2 vastgelegd diseqc commando A of 1 / Uncommitted DiSEqC commando = input 2 lnb3: astra 23.5 vastgelegd diseqc commando B of 2 / Uncommitted DiSEqC commando = input 2

Schotel met 4 lnb's samen met een 2de draaibare schotel. Nog een mogelijkheid een vaste schotel met 4 lnb's op een 4/1 Committed switch, samen met een 2de draaibare schotel met lnb. * Bij de satelliet ingave voor Dreambox gebruikers moet men de keuze van 1 bepaalde satelliet vervangen door een van onderstaande gegevens, dit staat als laatste in de lijst van satellieten.(zie foto ingave rotor) all satellites 1 / lnb33 all satellites 2 / lnb34 all satellites 3 / lnb35 all satellites 4 / lnb36

Bij deze nog snel een opmerking, op de bovenstaande screenshots staat achter Commando volgorde:
Uncommitted, Committed, toneburst ingevuld, dit is de volgorde hoe de decoder de diseqcs moet gaan benaderen, dit dient altijd te gebeuren vanuit de richting decoder naar de lnb's toe. Een verkeerde instelling zal leiden tot vertraging of falen van het omschakelen.

16 lnb Alweer een stap hoger, vervangt men de 2/1 Uncommitted door een 4/1 Uncommitted met daar achter 4 x een 4/1 Committed switch, levert dat meteen 16 satellieten op.

32 lnb Voor 32 lnb's volstaat het 2 identieke schakelingen zoals hierboven te maken, aangesloten op een Uncommitted 2/1 switch. Vanaf hier moet het "DiSEqCs herhalings commando" worden ingeschakeld, daar er nu twee Uncommitted switchen na elkaar komen te zitten.

Het DiSEqC herhalings commando heeft betrekking op de 1ste Uncommitted switch na de decoder, en de ingave is als volgt:

Onlogisch ? Niet als er digtaal geteld wordt 0-1-2-3-4-5-6-7-8-9

64 lnb

Deel 5

Andere

De EMP CENTAURI S16 Kan op 4 manieren gestuurd worden.

Luxsat 2011